Sık Sorulan Sorular İle Covid-19

Yeni Tip Koronavirüs Nedir?

İlk olarak Çin’nin Wuhan Eyaleti’nde ortaya çıkan, solunum yolu belirtileri ateş, öksürük, nefes darlığı ile kendini gösteren bir virüstür.

Yeni Tip Koronavirüs Nasıl Bulaşır?

Hasta kişilerin öksürmeleri ve hapşırmaları ile ortaya çıkan damlacıkların solunması, solunum parçacıkları ile kirlenmiş yüzeylere dokunulması ve ellerin yıkanmadan, yüz, göz veya ağıza götürülmesi ile bulaşır.

Korunmak İçin Ne Yapılabilir?

-Öksürme ve hapşırma sırasında ağız ve burun tek kullanımlık mendille kapatılmalı, mendil yoksa dirseğin iç kısmı kullanılmalıdır.

-Tokalaşma, sarılma vb. yakın temastan kaçınılmalıdır.

-Zorunda kalmadıkça olabildiğince kalabalık ortamlardan uzak durulmalıdır.

-El temizliği çok önemli… Eller en az 20 sn su ve sabun ile ovalanarak yıkanmalı. Hasta olan insanlarla temastan kesinlikle kaçınılmalıdır.

-Sınıflar ve iş yerleri başta olmak üzeri kapalı alanlar sık sık havalandırılmalıdır.

-Bağışıklık sistemini güçlendirmek için dengeli ve sağlıklı beslenilmelidir. Gıdalar tüketilmeden önce yıkanmalıdır.

Yeni Tip Koronavirüs Belirtileri Nelerdir?

En sık karşılaşılan belirtiler ateş, öksürük ve solunum sıkıntısıdır. Şiddetli vakalarda zatürre, ağış solunum yetmezliği, böbrek yetmezliği ve ölüm gelişebilir. Hastalığın kuluçka süresi 2 ila 14 gündür.

Belirtiler Varsa Neler Yapılmalıdır?

Eğer öksürüyorsanız, ateşiniz varsa ve nefes almakta zorlanıyorsanız cerrahi maske takarak en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Evde izolasyon önerilen bir kişi ile aynı odada bulunduğunuz zaman mutlaka maskenizi takın.

Tanısı Nasıl Konur?

Yapılan testler neticesinde tanı konur.

Önlemek İçin Ya Da Tedavi Etmek İçin Bir İlaç Var Mıdır?

Hastalığın hâlâ bilinen bir tedavisi yok, hastanın genel durumuna bakılarak destekleyici tedaviler uygulanıyor.

Antibiyotiklerle Tedavi Edilebilir Mi?

Antibiyotikler virüslerin neden olduğu enfeksiyonları önlemek veya tedavi etmek için kullanılmaz.

Aşısı Bulundu Mu, Var Mı?

Yeni koronavirüs için bir aşı henüz geliştirilmiş değil fakat çalışmaları devam ediyor.

Kimler Daha Fazla Etkilenir Ve Kimler Daha Fazla Risk Altında?

Şimdiye kadar elde edilen bulgular doğrultusunda ileriki yaşta olanlar ve kronik hastalığı olanlar için enfeksiyonun ağır seyretme riski yüksek.

Evde Bakılan Hayvanlar Yeni Koronavirüs Bulaştırabilirler Mi?

Evde bakılan kedi / köpek gibi evcil hayvanların yeni koronavirüs ile enfekte olması beklenmemektedir.

 

Burnu Tuzlu Su İle Yıkamak Yeni Koronavirüs Enfeksiyonunu Önlemeye Yardımcı Olur Mu?

Hayır. Burnu tuzlu su ile yıkamanın insanları virüse karşı koruduğuna dair bir kanıt yoktur.

 Kolonya Veya Dezenfektanlar Gerçekten İşe Yarıyor Mu?

Evet. 70 derece üzerinde alkol oranına sahip olanlar gerçekten etkili. 

Maskeyi Kimler Takmalı? Cerrahi Maske Takmanın Bir Yararı Var Mı?

Eğer siz kendiniz hasta iseniz, diğer insanlara bulaştırmamak için maske takmalısınız. Ama hasta değilseniz maske kullanımı tavsiye edilmiyor. Çünkü maske kullanımı göründüğü kadar kolay değil. Bir kere takıldıktan sonra kullanım süresi dolana kadar dokunmamak, ağzı açmak için çene kısmına indirmemek gerekiyor. Çıkartıp cebe koyup sonra tekrar takmak ise ciddi sakıncalı… Üstelik nefesimizle birlikte nemlenen maske bu hâli ile virüslerin tutunmasına ve yerleşmesine daha açık hâle geliyor. Fakat 65 yaş üzerinde iseniz ve virüsün ciddi yayılım gösterdiği bir bölgede dışarı çıkmak mecburiyetinde kaldıysanız o zaman maskenizi takmanız lazım.

N95 Maskeler Daha Fazla Mı Koruyor?

Hayır, sağlık personeli dışında bu maskeleri halkın kullanması kesinlikle önerilmiyor. Üzerinde yer alan filtre sayesinde dışarıdan gelen havayı süzmesine rağmen kişinin verdiği nefesi dışarıya filtrelemeden verdiği için eğer kişide bir enfeksiyon varsa diğer kişileri kesinlikle korumuyor.

“10 sn Nefesini Tut, Zorlanıyorsan Sıkıntı Vardır” Durumu Çok Sık Sosyal Medyada Dolaştı. Peki, Doğru Mu?

Nefes darlığından bahsedilirken aslında kastedilen şey her zamankinden daha hızlı nefes alıp vermek, merdiven çıkarken eskisine kıyasla daha fazla nefessiz kalmak ve yürürken bile nefes alırken güçlük hissetmektir. Bu anlamda 10 sn nefes tutma denemesi durumunuzu anlamak için yararlılık gösterebilir.

Eldiven Takmamız Gerekiyor Mu?

Hayır. Eldiven takmak aslında istenilen bir durum değil. Onda da yine maskede olduğu gibi kullanım zorluğu durumu mevcut. Üstelik çıkarırken de üzerindekileri elimize bulaştırmamız söz konusu. Eldiven takmak yerine elimizi sürekli yıkamak daha sağlıklı.

Giysilerde Virüs Taşınır Mı?

 Taşınabilir. Birisi üzerine öksürdüyse veya hapşırdıysa giysilerin üzerinde de virüs olabilir. Ancak normal şartlarda giysinin üzerinde korkulacak düzeyde bir virüs olması için o giysiyi giyenin de zaten o virüse maruz kalmış olması gerek. Yani giysinize bulaştı ise muhtemelen size de bulaşmıştır.

Koronavirüs Geçirenler Bu Hastalığa Bağışıklık Kazanıyor Mu?

Henüz çok net veriler yok. Ancak Çin’deki bulgular nadir de olsa hastalığı tekrarlayabildiğini gösteriyor.

 Koronavirüs Sadece Yaşlılarda Ve Farklı Hastalıkları Olanlarda Mı Öldürücü?

Hayır. Virüs 10 yaşın altındaki çocuklar hariç tüm yaş gruplarında öldürücü olabiliyor. Hatta İran’da 24 Mart tarihinde 6 yaşında bir çocuğun ölüm nedeni Covid-19 olarak kayıtlara geçti. Son çalışmalar virüsün akciğerlerde bazı kalıntılar bıraktığını kanıtladı. Covid-19 yoğun bakım gerektiren hastalarda başka oranlarda kalıcı sorunlar da bırakabiliyor.

Hastalık Ne Kadar Sürüyor?

Hastalığın virüsün kapılmasından sonra ortalama 5 günde ortaya çıktığı biliniyor. Kiminde 2 günde, kiminde ise 14 günde hastalık başlıyor. Ancak ender olarak daha uzun kuluçka sürelerine de rastlanmış durumda. Sonrasında hastalığın seyri yaklaşık 2 hafta sürüyor. Ancak ağırlaşan vakalarda, virüsün etkisini kaybetmesinden sonra hastanın iyileşme süreci de var.

Yiyecekler Yolu İle Bulaşıyor Mu?

Hastalık gastrointestinal sistemde oluşmuyor. Bu bir solunum yolu ve akciğer hastalığı, o nedenle yiyecekler yolu ile bulaştığına dair bir bulgu yok. Ancak virüsün ishal yaptığı biliniyor. Yine de şimdilik eldeki tüm veriler sadece solunum yolu ile ve ağız - akciğerden çıkan sıvılarla bulaştığını gösteriyor.

Yaz Gelince Hastalık Bitecek Mi?

Başlarda yaz aylarında virüsün etkisini kaybedeceği yönünde fikirler ortaya atıldı ancak bu fikirden vazgeçildi. Etkisi azalacak ama muhtemelen sürecek. Sadece insanlar kapalı ortamlarda bir arada olmayacağı ve açık havada dolaşacağı için bulaşıcılığı bir süreliğine azalacak. Yani mayıs ayı itibarı ile vakalarda düşüş bekleniyor.

 Koronavirüste Ölüm Riskini Arttıran Hastalıklar Neler?

Bağışıklık sistemini baskılayan tüm rahatsızlıklar ve organ nakilleri en yüksek risk grubu. Yüksek tansiyon, kalp yetmezliği ve şeker, ikinci büyük risk grubu… Kontrol altındaki yüksek tansiyon, riski düşürüyor. Yaşlılarda riskin artmasının sebebi bu hastalıkların yaşa bağlı olarak artış göstermesi.

 Ne Zaman Hastaneye Gitmeliyim?

Yüksek ateş ve kalıcı kuru öksürük, hastaneye gitmek için en önemli nedenler. Virüsü kapmış olmak hastaneye yatmayı gerektirmiyor, yani hastalığı evde ve karantina altında atlatmak mümkün. Hafif vakalar buna dikkat etmeli ki ağır vakalar için hastaneler ve sağlık çalışanları daha müsait olabilsinler.




Not: Sağlık Bakanlığı web sitesi ve bilim kurulu üyelerinin tavsiyeleri referans alınarak hazırlanmıştır.

 

Güncel olarak bizi aşağıda platformlardan takip edebilirsiniz.